Category Archives: Reproductive physiology

Καθώς η γυναίκα δεν μπορεί να γνωρίζει πότε έχει ωορρηξία, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ο ακριβής χρόνος γονιμοποίησης. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η εμφύτευση γίνεται 6-12 ημέρες μετά τη γονιμοποίηση.1 Μόλις ολοκληρωθεί, ξεκινά η εγκυμοσύνη.2

Graphs Pharma8

Η εγκυμοσύνη ξεκινά όταν το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτευθεί στα τοιχώματα της μήτρας. Αυτός ο ορισμός είναι σημαντικός για να διακριθούν τα αντισυλληπτικά που προλαμβάνουν την εγκυμοσύνη από τα αμβλωτικά που διακόπτουν την εγκυμοσύνη. 2,3

Όταν οι γυναίκες έρχονται σε σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις, δεν μένουν αμέσως έγκυες. Η εγκυμοσύνη μπορεί να συμβεί τουλάχιστον 6 ημέρες μετά την επαφή (όταν το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτευτεί στη μήτρα).

Πολλές γυναίκες δεν καταλαβαίνουν πότε ξεκινά η εγκυμοσύνη. Πιστεύουν ότι ξεκινά τη στιγμή της σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις.  Για 5 ημέρες μετά τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις, η γυναίκα δεν μπορεί να μείνει έγκυος από αυτή την επαφή, γιατί δεν μπορεί να έχει γίνει ακόμη εμφύτευση. Αυτή η λανθασμένη πεποίθηση όμως κάνει πολλές γυναίκες να αισθανθούν ενοχές για τη χρήση επείγουσας αντισύλληψης αφού πιστεύουν, εσφαλμένα, ότι πρόκειται για μορφή άμβλωσης.4

 

Παραπομπές

1.Wilcox AJ και συνεργάτες. NEJM 1999. 340(23): 1796-1799.

2.Gold RB. The Guttmacher Report on Public Policy 2005. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://www.guttmacher.org/pubs/tgr/08/2/gr080207.pdf. Πρόσβαση Ιούνιος 2013.

3.Faculty of Sexual and Reproductive Healthcare. Guideline on Emergency contraception 2012. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://www.fsrh.org/pdfs/CEUguidanceEmergencyContraception11.pdf. Πρόσβαση Ιούνιος 2013.
4.Δεδομένα στο αρχείο. Αναφορά HRA Pharma. Γυναίκες και επείγουσα αντισύλληψη το 2012.
Μία Ευρωπαϊκή Έρευνα.

Μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις, το σπέρμα μπορεί να επιβιώνει για περίπου 5 ημέρες μέσα στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα1. Αυτό σημαίνει ότι, κατά τη διάρκεια του μέσου έμμηνου κύκλου της γυναίκας, υπάρχουν έξι ημέρες κατά τις οποίες η συνουσία μπορεί να καταλήξει σε εγκυμοσύνη: αυτές οι «γόνιμες ημέρες» είναι οι πέντε ημέρες πριν την ωορρηξία συν την ημέρα της ωορρηξίας.2

Έξι γόνιμες ημέρες2

Graphs-Pharma5.jpg

Ποιες είναι λοιπόν οι γόνιμες ημέρες; Νεότερα στοιχεία αντικρούουν την απλοποιημένη κατανόηση του έμμηνου κύκλου που περιγράφουν τα εγχειρίδια.2 Γνωρίζουμε ότι η ωορρηξία συβαίνει τη 14η ημέρα σε κύκλο 28 ημερών2 σε περίπου 12% των περιπτώσεων.3

Μόνο το 12% περίπου των ωορρηξιών συμβαίνει τη 14η ημέρα.3  Η μεταβλητότητα της ωορρηξίας είναι ευρεία – μπορεί να συμβεί από την 11η έως και την 21η ημέρα.2 Καθώς το σπέρμα παραμένει ζωντανό για περίπου 5 ημέρες,1 η περίοδος κατά την οποία είναι πιθανό να προκύψει σύλληψη υπολογίζεται από την 6η έως την 21η ημέρα για γυναίκες με σταθερό έμμηνο κύκλο.2 Εάν ο έμμηνος κύκλος δεν είναι σταθερός, υπάρχει κίνδυνος ωορρηξίας ακόμη και πιο αργά μέσα στον κύκλο.2 Η περίοδος κινδύνου σύλληψης δεν τελειώνει πριν την 28η ημέρα του κύκλου.2 Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ακίνδυνη χρονική περίοδος.2

Η ωορρηξία ποικίλλει από κύκλο σε κύκλο.2

Graphs Pharma6

Παρότι κίνδυνος εγκυμοσύνης υπάρχει τον περισσότερο καιρό,2 οι γυναίκες συχνά υποτιμούν αυτόν τον κίνδυνο.4 Η έλλειψη ενημέρωσης για τον κίνδυνο εγκυμοσύνης είναι το σημαντικότερο εμπόδιο στη χρήση επείγουσας αντισύλληψης5

O υψηλότερος κίνδυνος εγκυμοσύνης υπάρχει όταν γίνει ωορρηξία αμέσως μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις6

Η βιωσιμότητα του σπέρματος φθίνει με το χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος σύλληψης είναι μεγαλύτερος τις τρεις πρώτες ημέρες που ακολουθούν την επαφή χωρίς προφυλάξεις ή την αποτυχημένη εφαρμογή αντισυλληπτικής μεθόδου.6

Graphs Pharma7

Συνεπώς, προς αποφυγή ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η ωορρηξία (αμέσως μετά την επαφή χωρίς προφυλάξεις) με την έγκαιρη χρήση επείγουσας αντισύλληψης, όσο πιο νωρίς γίνεται.

 

Παραπομπές
1.Pallone SR και Bergus GR. JABFM 2009. 22(2): 147-157.
2.Wilcox AJ και συνεργάτες. BMJ 2000. 321: 1259-62.
3.Baird DD και συνεργάτες. Epidemiology 1995 ; 6 : 547-550.
4.Αναφορά HRA Pharma. Γυναίκες και επείγουσα αντισύλληψη το 2012.  Μία Ευρωπαϊκή Έρευνα.
5.Moreau C και συνεργάτες. Contraception 2005; 71: 202-207.
6.Wilcox AJ και συνεργάτες N Engl J Med 1995. 333: 1517-21.

Η θυλακική φάση (στάδια 1-4 στο παρακάτω διάγραμμα)

Η θυλακική φάση ξεκινά την πρώτη ημέρα της εμμήνου ρύσης και ολοκληρώνεται με την ωορρηξία.1 Παρακινημένη από τον υποθάλαμο, η υπόφυση απελευθερώνει την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH).2 Αυτή η ορμόνη ενεργοποιεί την ωοθήκη ώστε να παραχθούν αρκετά ωοθυλάκια (μικροσκοπικά οζίδια ή κύστες) στην επιφάνεια1. Το κάθε ωοθυλάκιο περιλαμβάνει ένα ανώριμο ωάριο.1 Συνήθως, μόνο ένα ωοθυλάκιο θα παραγάγει ωάριο ενώ τα υπόλοιπα πεθαίνουν.1 Η ανάπτυξη των ωοθυλακίων προκαλεί την πάχυνση του ενδομητρίου που προετοιμάζεται για πιθανή εγκυμοσύνη.1

Η φάση ωορρηξίας (στάδιο 5 στο παρακάτω διάγραμμα)

Η ωορρηξία είναι η απελευθέρωση ενός ώριμου ωαρίου από την επιφάνεια της ωοθήκης ως απάντηση στα αυξημένα επίπεδα ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH) και ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH).1 Όταν η ωχρινοτρόπος ορμόνη κορυφωθεί, ενεργοποιεί τη ρήξη του αναπτυσσόμενου ωοθυλακίου ώστε να απελευθερωθεί το ώριμο ωάριο: ωορρηξία. Χωρίς την απότομη αύξηση της ωχρινοτρόπου ορμόνης, δεν προκύπτει ωορρηξία.1 Το απελευθερωμένο ωάριο ταξιδεύει στη σάλπιγγα και τη μήτρα με κύματα μικρών, τριχοειδών προβολών. Η διάρκεια ζωής του ωαρίου είναι μόλις 24 ώρες.3 Εάν δεν συναντήσει το σπερματοζωάριο μέσα σε αυτό το ορισμένο χρονικό διάστημα, θα πεθάνει.

Η ωχρινική φάση (στάδια 6-8 στο παρακάτω διάγραμμα)

Με την απελευθέρωση του ωαρίου, το ανοιγμένο ωοθυλάκιο παραμένει στην επιφάνεια της ωοθήκης. Το θυλάκιο μεταμορφώνεται σε μια δομή, γνωστή ως ωχρό σωμάτιο, που απελευθερώνει προγεστερόνη και μικρές ποσότητες οιστρογόνου.1,2 Διατηρείται η πάχυνση του ενδομητρίου, που περιμένει να εμφυτευτεί ένα γονιμοποιημένο ωάριο.1 Εάν συμβεί αυτό, το εμφυτευμένο ωάριο θα ξεκινήσει την παραγωγή  ανθρώπινης χοριακής γοναδοτροπίνης, η οποία ανιχνεύεται στην εξέταση ούρων για εγκυμοσύνη.4 Εάν δεν προκύψει εγκυμοσύνη, το ωχρό σωμάτιο σταματά τη δράση του, συνήθως κατά την 22η ημέρα όταν πρόκειται για κύκλο 28 ημερών.1 Η πτώση των επιπέδων προγεστερόνης προκαλεί διάσπαση του ενδομητρίου και έτσι ξεκινά εκ νέου η έμμηνος ρύση.1

Graphs Pharma4

 

Παραπομπές
1.Aitkin RJ και συνεργάτες The Journal of Clinical Investigation 2008. 118(4): 1330-1343.
2.Owen JA. Am J Clin Nutr 1975; 28: 333-338.
3.Pallone SR and Bergus GR. JABFM 2009; 22(2): 147-157.
4.Wilcox AJ και συνεργάτες. NEJM 1999. 340(23): 1796-1799.